Jak dbać o bezpieczeństwo?

Spoofing polega na fałszowaniu informacji w taki sposób, aby oszust wyglądał jak inna osoba, firma lub instytucja. Sam spoofing nie musi jeszcze oznaczać wyłudzania pieniędzy. Jest to sposób na ukrycie prawdziwej tożsamości lub stworzenie fałszywego wrażenia, że mamy do czynienia z kimś zaufanym.

Przykładem może być telefon, podczas którego na ekranie wyświetla się numer przypominający oficjalny numer banku, mimo że w rzeczywistości dzwoni oszust. Spoofing może również dotyczyć adresów e-mail lub innych informacji, które pomagają przekonać odbiorcę, że kontakt jest prawdziwy.

Oszuści często wykorzystują spoofing jako element większego oszustwa. Mogą na przykład podszyć się pod bank, a następnie próbować wyłudzić dane lub pieniądze podczas rozmowy telefonicznej.

Jak się chronić?

• Nie ufaj bezgranicznie numerowi wyświetlonemu na ekranie.

• Nie podawaj przez telefon haseł, PIN-u ani danych logowania.

• Jeśli ktoś twierdzi, że dzwoni z banku, rozłącz się i samodzielnie zadzwoń na oficjalny numer banku.

• Pamiętaj, że wygląd numeru telefonu, adresu e-mail czy strony internetowej nie gwarantuje autentyczności kontaktu.

Phishing to metoda oszustwa polegająca na wyłudzaniu danych za pomocą fałszywych wiadomości e-mail, SMS-ów lub stron internetowych. Oszuści podszywają się pod znane firmy i próbują skłonić nas do kliknięcia w link, podania danych albo dokonania płatności.

Możesz otrzymać wiadomość informującą o niedopłacie za paczkę, zablokowanym koncie bankowym czy konieczności potwierdzenia danych. Często znajduje się w niej link prowadzący do strony, która wygląda niemal identycznie jak prawdziwa witryna.

Po wpisaniu danych na takiej stronie możesz przekazać je bezpośrednio oszustom.

Przykład:

Otrzymujesz SMS o treści: „Twoja paczka została wstrzymana. Dopłać 1,50 zł, aby ją odebrać”. Wiadomość zawiera link do strony przypominającej witrynę firmy kurierskiej. Po wejściu na stronę możesz zostać poproszony o podanie danych karty płatniczej. Niewielka kwota ma uśpić Twoją czujność, a w rzeczywistości możesz narazić się na znacznie większe straty.

Jak się chronić?

• Nie klikaj automatycznie w linki otrzymane w wiadomościach.

• Sprawdzaj informacje bezpośrednio w oficjalnej aplikacji lub na stronie danej firmy.

• Uważaj na wiadomości wywołujące strach lub pośpiech.

• Nie wpisuj danych karty ani danych logowania na stronach, których autentyczności nie możesz potwierdzić.

Vishing to rodzaj oszustwa, w którym przestępca wykorzystuje rozmowę telefoniczną, aby wyłudzić pieniądze, dane osobowe lub informacje umożliwiające dostęp do konta.

W przeciwieństwie do spoofingu, który polega na podszywaniu się pod kogoś lub fałszowaniu informacji, vishing skupia się na manipulowaniu rozmówcą w celu osiągnięcia korzyści. Obie metody mogą być wykorzystywane jednocześnie.

Osoba dzwoniąca może przedstawić się jako pracownik banku, policjant lub konsultant działu bezpieczeństwa. Następnie informuje, że nasze pieniądze są zagrożone, ktoś próbuje zaciągnąć kredyt na nasze dane albo konto wymaga natychmiastowego zabezpieczenia.

Może polecić wykonanie przelewu na „bezpieczne konto”, wypłatę gotówki lub podanie kodu autoryzacyjnego. W rzeczywistości jego celem jest przejęcie naszych pieniędzy.

Przykład z życia

Otrzymujesz telefon od osoby, która twierdzi, że jest pracownikiem banku. Na ekranie wyświetla się numer przypominający numer banku, co ma wzbudzić Twoje zaufanie. Rozmówca informuje, że ktoś próbuje ukraść Twoje pieniądze i musisz natychmiast wykonać przelew na wskazane konto.

Podszywanie się pod bank może być przykładem spoofingu, natomiast próba nakłonienia Cię do przelewu jest elementem vishingu.

Jak się chronić?

• Nie podejmuj decyzji finansowych pod wpływem rozmówcy.

• Nigdy nie przelewaj pieniędzy na „bezpieczne konto” wskazane przez nieznaną osobę.

• Nie przekazuj kodów SMS, kodów BLIK ani danych logowania.

• Rozłącz się i skontaktuj z bankiem przez oficjalny numer telefonu lub aplikację.

Oszustwa inwestycyjne polegają na nakłanianiu ludzi do wpłacania pieniędzy w przedsięwzięcia, które są nieuczciwe lub w ogóle nie istnieją.

Możesz natrafić na reklamę obiecującą ogromne zyski z kryptowalut, akcji, złota albo specjalnej platformy inwestycyjnej. Oszuści często wykorzystują wizerunek znanych osób, fałszywe wywiady i spreparowane opinie klientów.

Po pierwszej wpłacie możesz zobaczyć na stronie pozorny wzrost wartości inwestycji. Ma to zachęcić Cię do wpłacenia kolejnych pieniędzy. Kiedy spróbujesz wypłacić zysk, pojawią się dodatkowe opłaty, problemy techniczne albo kontakt nagle się urwie.

Zdarza się również, że oszuści pozwalają wypłacić niewielką kwotę na początku, aby zdobyć Twoje zaufanie i skłonić Cię do zainwestowania znacznie większych pieniędzy.

Na co uważać?

• Obietnice pewnego, szybkiego i wysokiego zysku.

• Presję, aby wpłacić pieniądze jeszcze tego samego dnia.

• Kontakt od przypadkowych osób proponujących pomoc w inwestowaniu.

• Platformy, których wiarygodności nie da się potwierdzić.

• Żądanie kolejnych opłat za odblokowanie wypłaty lub odzyskanie pieniędzy.

Jak się chronić?

Zanim zainwestujesz, sprawdź firmę, jej dane rejestrowe oraz uprawnienia do prowadzenia danej działalności. Poszukaj informacji w niezależnych źródłach i sprawdź ostrzeżenia publikowane przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Nie podejmuj decyzji tylko na podstawie reklamy, opinii w internecie czy rozmowy z konsultantem.

Pamiętaj, że wysoki potencjalny zysk zwykle wiąże się z ryzykiem. Obietnica dużego zarobku bez żadnego ryzyka powinna wzbudzić szczególną ostrożność.

Nie każdy fałszywy link wygląda podejrzanie. Oszuści potrafią tworzyć adresy internetowe bardzo podobne do oryginalnych. Czasami zmieniają tylko jeden znak, który na pierwszy rzut oka trudno zauważyć.

Przykładowo:

• Małe „l” może wyglądać jak wielkie „I” albo cyfra „1”.

• Litera „o” może zostać zastąpiona cyfrą „0”.

• W adresie może pojawić się dodatkowa litera, myślnik lub inna końcówka domeny.

• Zamiast prawdziwej domeny oszuści mogą wykorzystać nazwę różniącą się jednym znakiem.

W efekcie adres może wyglądać niemal identycznie jak strona banku, sklepu lub popularnego serwisu. Po wejściu na fałszywą stronę możesz nieświadomie przekazać swoje hasło lub dane płatnicze.

Jak się chronić?

• Dokładnie sprawdzaj cały adres strony, a nie tylko jej wygląd i logo.

• Zwracaj uwagę na literówki, dodatkowe znaki i nietypową końcówkę domeny.

• Nie loguj się do banku przez link otrzymany w SMS-ie lub e-mailu.

• Wchodź na ważne strony, wpisując ich adres samodzielnie lub korzystając z zapisanej zakładki.

• Pamiętaj, że symbol kłódki i połączenie HTTPS nie gwarantują, że strona jest uczciwa.

Jeśli adres wygląda podejrzanie, nie wpisuj żadnych danych. Lepiej poświęcić kilka sekund na sprawdzenie strony, niż ryzykować utratę pieniędzy.

Fałszywe wiadomości SMS

Oszuści coraz częściej wysyłają fałszywe wiadomości SMS, które mają wyglądać jak wiadomości od banku lub innej zaufanej instytucji. Mogą informować o podejrzanej transakcji, zagrożonych pieniądzach lub konieczności pilnego potwierdzenia swojej tożsamości.

Czasami oszustwo rozpoczyna się od automatycznego połączenia telefonicznego. Automat informuje o połączeniu z konsultantem banku, a następnie rozmówca próbuje przekonać nas, że nasze pieniądze są zagrożone. Aby uwiarygodnić swoją historię, może przesłać SMS zawierający nazwisko pracownika lub specjalny kod.

Pamiętaj, że taka wiadomość również może być fałszywa! Przestępcy potrafią podszyć się pod nazwę i numer telefonu banku, przez co SMS może pojawić się nawet w dotychczasowej historii wiadomości od prawdziwej instytucji.

Jak się chronić?

• Nie ufaj bezgranicznie wiadomościom, które wyglądają na wysłane przez bank.

• Nie przekazuj nikomu kodów BLIK, danych logowania ani kodów autoryzacyjnych.

• Nie wykonuj poleceń dotyczących anulowania transakcji, jeśli otrzymujesz je podczas podejrzanej rozmowy.

• Nie podejmuj pochopnych decyzji pod wpływem strachu lub presji czasu.

• Jeśli masz wątpliwości, rozłącz się i skontaktuj z bankiem, korzystając z oficjalnego numeru telefonu lub odwiedzając placówkę.

Pamiętaj, że sam SMS z nazwiskiem pracownika lub kodem nie jest dowodem, że rozmawiasz z prawdziwym konsultantem. W przypadku banku SGB tożsamość konsultanta może być potwierdzona za pomocą powiadomienia PUSH w aplikacji SGB Mobile.